boek-3Menno 2-3

 

 

 

 

 

 

In de film Autisme is een tekst reflecteert een neerlandicus die op 56-jarige leeftijd de diagnose autisme kreeg, op zijn eigen kenmerken van autisme, op de methode volgens welke hem de diagnose werd toegekend, en op de effecten die een diagnose op hem heeft.

Typisch een autist aan het woord? Maar: als autisme alleen als tekst bestaat, bestaat het dan wel?

Aan de hand van de taal van de verwijsbrief van zijn behandelend psychiater en de taal van de uiteindelijke diagnosebrief, levert de autist kritiek op de praktijk waarin een classificatie van gedragskenmerken leidt tot het etiket autisme.

Lezing vervolgens van academische literatuur over autisme, met name over de gebrekkige sociale interactie van de autist, brengt hem tot een herziening van de gangbare opvatting van sociale interactie en van wat de autist daarin niet zou kunnen (met zijn gebrek aan centrale coherentie-vermogen, zijn contextblindheid en zijn beperkte inlevingsvermogen).

In de herziene opvatting gaat het in de sociale communicatie niet zozeer om het overdragen en begrijpen van een welbepaalde boodschap, als wel om het actief aan elkaar toeschrijven, binnen een onbepaalde en oneindige context, van gedragingen en innerlijke toestanden. Er wordt geen betekenis ontdekt, er wordt een betekenis verzonnen, vanuit een belang. Dit geeft te denken. Het label autisme spectrum stoornis wordt immers binnen de sociale interactie toegekend, aan één van de interactanten (de patiënt), door de andere interactant (de diagnosticus).

Ook de behandelend en verwijzend psychiater komt aan het woord. Hij geeft zijn visie op de diagnose van zijn patiënt, maar ook op de diagnostische praktijk in het algemeen, die de patiënt reduceert tot een etiket. Hoewel psychiater de toekenning van een stoornis niet principieel afwijst, heeft hij liever dat zijn patiënt zijn anders-zijn accepteert dan zijn etiket. Vanuit zijn voorkeur voor een brede biopsychosociale diagnostiek, betuigt psychiater zijn sympathie voor een patiëntenbeweging die de vraag ‘Wat is er mis met mij?’ wil vervangen door ‘Wat is er gebeurd met mij?’.

Autisme is een tekst (2016) is een film gemaakt door Menno van Beekum, Suzanne Boomsma en Lotte van Leengoed (camera en montage).

Advertenties